
Woensdag 23 november vond in de schouwburg in Almere de miniconferentie 'Big Data in de Zorg' plaats. De presentaties van deze miniconferentie zijn online en staan hieronder embedded.
Harry van Dorenmalen, Ton van Mil en Prof. Misa Dzoljic gebruikten geen slides. De video's staan hieronder in een kanaal. Druk op 'next' om een andere video te kijken. De foto's zijn op Flickr te vinden.
Presentaties
Harry van Dorenmalen, Chairman IBM Europe & Country, voorzitter EDBA Tafel ICT & Media
Harry van Dorenmalen wijst op de unieke samenwerking van Zorg & ICT in het programma Almere DataCapital: Dutch Health Hub. Het programma kan als een vliegwiel werken en allerlei multipliereffecten opleveren. Geld ligt niet zomaar op de plank en veel tijd om te wachten met beginnen is er niet. Zijn devies luidt dan ook: nu doen!
Thans zijn er vele versnipperde aanbieders die deeloplossingen kunnen bieden maar niemand die echt iets kan doen aan het probleem dat leeft binnen de zorg. Rond Almere DataCapital is nu een aantal ICT-partijen dat wél iets doet en daar ook al geld in heeft gestopt. Zij gaan een integrale aanbieding neerleggen voor de zorg. We gaan het nu gewoon doen!
Ton van Mil, directeur iMMovator
Ton van Mil neemt ons mee in de lessen uit de mediawereld. De media gaan over Boer Zoekt Vrouw. De zorg maakt mensen beter. Maar de lessen uit de mediawereld zijn ook toepasbaar voor de zorg. Centrale vraag daarbij is hoe je het veranderingsproces inhoud geeft.
Ton van Mil laat zien hoe de veranderingen zich hebben voltrokken. Vroeger had elke redactie zijn eigen opslag. De diverse zuilen kwamen eigenlijk pas bijeen in de uitzendstraat. Onder druk van internationalisering en de opkomst van commerciële omroepen heeft men keuzes moeten maken:
1) Geen vendor-lockins meer
2) Niet het beeldmateriaal maar ruwe data als basis
3) Gezamenlijkheid door gebruik te gaan maken van één hub
4) Goede tools om te zoeken en te vinden.
Ton sluit zijn betoog af met een oproep om ook in de zorg meer mediacentrisch te gaan werken en niet meer het beeldmateriaal op te slaan maar de ruwe data.
Carlijn Nouwen, Associate Principal McKinsey
Met 'Big Data' lonkt op langere termijn niet alleen het perspectief van het eenvoudig delen van data, maar zijn ook allerlei nieuwe business modellen mogelijk. Kijk bijvoorbeeld naar Apple die zichzelf ook in de markt heeft gezet met iPhone en iPad. De mogelijkheid die big data biedt voor nieuwe business modellen leidt volgens Carlijn Nouwen onontkoombaar tot disruptieve veranderingen in allerlei sectoren. Er volgt een schets van mogelijke veranderingen binnen de zorg: deseasemanagement, evidence based medicine, hulp op afstand, nieuwe behandelingen, early warning systemen, meer invloed voor de patient, betere resultaten door meer transparantie, kostenbesparingen etc. Kortom echte vernieuwing in de zorg. Om het voor elkaar te krijgen is wel steun van de publieke opinie, professionals en de politiek noodzakelijk. Wacht daarbij niet tot eerst de data perfect zijn maar begin. Van gewoon beginnen zullen de data ook "vanzelf "beter worden.
Prof. Misa Dzoljic, lid Raad van Bestuur AMC
Professor Dzoljic geeft een heldere schets van de problemen die de huidige wijze van opslag van data oplevert in zijn omgeving. Op de eerste plaats ziet hij zich steeds vaker voor het blok gezet om weer investeringen te doen in aanvullende opslagcapaciteit. Dit gaat ten koste van de budgetten voor patiëntenzorg. De vraag is verder of het wel de core business is van ziekenhuizen om data op te slaan.
Op de tweede plaats is er vaak sprake van een vendor-lockin. Er is sprake van een vendor-lockin wanneer een ziekenhuis vastzit aan één leverancier. Dit remt de innovatie en zorgt ervoor dat AMC vastzit aan de(dure) bijbehorende software en tools. Op de derde plaats past de wijze van dataopslag niet meer bij het veranderende zorglandschap. Ziekenhuizen hebben nooit meer alle specialismen in huis waardoor er steeds meer sprake is van een netwerk van samenwerkingsverbanden. De vraag is hoe je binnen zo'n netwerk centraal gegevens kunt opslaan en uitwisselen?
Op de vierde plaats constateert professor Dzoljic dat onderzoek steeds meer in regionaal of zelfs internationaal verband plaatsvindt. Ook hier is de vraag hoe je dat doet met lokaal opgeslagen data die moeilijk uitwisselbaar zijn.
Peter Walgemoed, informatiemanager Genetica Erasmus MC
Peter Walgemoed bespreekt de vraag hoe binnen de zorg waarde uit data kan worden gehaald? Nu heerst er datachaos. Alleen de gebruiker zelf weet nu waar iets staat. Dat moet beter kunnen! Om verbeteringen te kunnen realiseren, is samenwerking tussen zorg, onderwijs, onderzoek en public private partnership noodzakelijk. Er moet een organisatie opstaan die alle partijen met elkaar verbindt en die met een goed business model komt waarin heel helder wordt wie wat betaalt.
Peter eindigt met een aantal aanbevelingen:
1) Start nu!
2) Standaardiseer!
3) Wordt bewust wat je assets zijn.
4) Maak een strategisch plan om met deze data-assets om te gaan.
5) Doe het samen met de gebruikers en sponsoren.
6) kies voor een duurzaam business model.
7) Doe het gewoon en leer ervan!
Professor Den Heeten licht toe wat hij doet en waarom: bevolkingsonderzoek naar borstkanker bij ongeveer 940.000 vrouwen per jaar in Nederland. Uit deze groep worden ongeveer 5300 gevallen van borstkanker ontdekt. Sinds de start van het onderzoek zijn daardoor meer dan 50.000 gevallen van borstkanker ontdekt en is de sterfte met 30% gedaald.
Wat is nu het probleem? De 120 ziekenhuizen hebben in totaal 105 beeldverwerkingssystemen van 7 verschillende fabrikanten en 28 verschillende releases. Aangezien de data niet in ruwe vorm maar in beeldmateriaal worden opgeslagen, zijn er vele formaten in omloop. Dit leidt tot verlies van informatie en onvergelijkbaarheid van informatie.
Een oplossing is volgens professor Den Heeten een beweging richting de leveranciersonafhankelijke opslag van ruwe data. Almere DataCapital kan hiervoor zorgen. Als dat gebeurt, kunnen artsen diverse patiënten of patiënten in de tijd beter vergelijken. Ook wordt het mogelijk om voor bevolkingsonderzoeken om maatwerk te leveren naar leeftijd, regio of verschillende risicogroepen.
In research worden 6 a 7 maal zoveel data gebruikt als in ziekenhuizen. In het UMC Utrecht alleen al wordt per dag 240 GB opgeslagen aan data uit DNA sequencing. Daarnaast is data een kritieke succesfactor voor het kunnen aantrekken van onderzoeken en daarmee onderzoeksbudgetten. De bruikbaarheid van de huidige digitale data voor research is gering. Marc Rietveld wil graag dat er een centrale opslag en dienstverlening komt in plaats van het doe-het-zelven op dit moment. Er is ook steeds meer specialistische kennis nodig om data goed op te slaan en de kwaliteit van de data goed te borgen. Thans loopt de medische research tegen grenzen aan. Er gebeurt nu al veel en er zijn ook budgetten die voornamelijk zitten in projecten.
Almere DataCapital zou een rol kunnen spelen bij dataopslag en distributie voor medisch onderzoek op voorwaarde dat:
Marc Rietveld (UMC Utrecht) - Big Data en Research ITView more presentations from AlmereDataCapital
Annemarie Jorritsma neemt een hoog percentage mannen waar in de zaal. Zij vraagt zich af of de borstkankeronderzoeksfaciliteiten er daarom ook zo uitzien. Dat moet beter kunnen!
Almere is op zoek naar haar eigen gloeilamp. Almere moet groeien, blijkt uit uiteenlopende onderzoeken. Daarvoor moeten er meer banen komen. Het is heel mooi om dat te kunnen verbinden met verbeteringen in de zorg die daadwerkelijke verbeteringen inhouden voor patiënten. Almere ondersteunt en faciliteert daarom graag Almere DataCapital: Dutch HealthHub. Als zij de verhalen van de deskundigen aanhoort kan zij ook alleen maar constateren dat het net is als bij de borstonderzoeksfaciliteiten beter en anders moet kunnen. En dat kan in Almere!
Lex Pater, ICT-manager Flevoziekenhuis Almere
De technologische ontwikkelingen rond dataopslag en –verwerking gaan zo snel dat deze voor een individueel ziekenhuis niet zijn bij te benen. Flevoziekenhuis huurt de kennis daarom extern in. Ook heeft het op basis van een tripartiete overeenkomst de productiedata en back-ups ondergebracht in een private cloud. Toch vindt Lex Pater het eigenlijk nog slimmer als de ziekenhuizen de handen ineen slaan en gaan samenwerken. Daarbij is het van belang dat er gedifferentieerde en schaalbare voorzieningen komen, betrouwbaarheid en beveiliging gewaarborgd zijn en de eigen ICT-organisatie van de ziekenhuizen in charge kan blijven.Lex Pater (Flevoziekenhuis) - Slim omgaan met ziekenhuisdata View more presentations from AlmereDataCapital
De zorg staat voor het vraagstuk meer zorg te gaan leveren tegen lagere kosten. De datagroei in ziekenhuizen kan echter oplopen tot 50% per jaar! Tegelijkertijd worden er strenge eisen gesteld op het terrein van privacy (Wbp) en beveiliging (NEN 7510 en ISO 270001). Dat los je niet op door naar de Media Markt te rennen. Daarvoor moeten meer gedifferentieerde voorzieningen komen. Een gedeelte van de data kan bijvoorbeeld op goedkopere tapemedia opgeslagen worden. Ook kunnen zorgverleners samen gaan inkopen. Almere DataCapital: Dutch HealthHub kan hierin voorzien.Arjan Hassing (Ernst & Young) - Kosten besparen op big data storage View more presentations from AlmereDataCapital
Euvision heeft zich gespecialiseerd in software waarmee grote hoeveelheden beeldmateriaal kunnen worden doorzocht. De software werkt in essentie zo dat deze kan leren aan de hand van informatie die door een leek of deskundige wordt verstrekt. Aan de hand van het voorbeeld van geanonimiseerde foto's van het borstkankeronderzoek laat hij zien hoe in dit bestand gezocht kan worden naar linkerborsten. Bij grote verzamelingen goed gestructureerde data zou zo steeds intelligenter gezocht kunnen worden.Harro Stokman (Euvision) - Big Brother Watches Big Data View more presentations from AlmereDataCapital
Als laatste schetst hij de keuzes waar ook de zorg voor komt te staan. Bijvoorbeeld: sla je geanonimiseerd op of ga je uit van de operationele behandeldata? Ga je voor centraal, regionaal of ieder voor zich? Start je met een regio of een specialisme? Standaardiseer je vooraf of achteraf? Leg je het initiatief bij de zorgverlener of de patiënt?Freek Bomhof (TNO) - Big Data en kansen in de zorg View more presentations from AlmereDataCapital
Artsen hebben een beperkte cognitieve horizon wat zijn oorsprong vindt in de beperkte informatie die hen ter beschikking staat. Veel artsen gebruiken uitsluitend de informatie uit hun eigen praktijkervaring en hun eigen patiëntenbestand. Daardoor zien we nu dingen niet en gaan er dus ook zaken fout.
De vraag voor de toekomst is hoe je kunt opschuiven naar een situatie waarin alle beschikbare informatie wordt gebruikt? Dan ontstaat er een Evidene Based Medicine. Met Watson, genoemd naar de oprichter van IBM heeft IBM in het kader van haar 100 jarige jubileum hiervoor een oplossing gebouwd. Nicky Hester legt uit hoe deze supercomputer werkt.Nicky Hekster (IBM) - Watson for Health View more presentations from AlmereDataCapital
Innovatie is de drijfveer van Siemens. Dat kan het bedrijf niet alleen. Innovatie vindt thans plaats binnen netwerken. Binnen de zorg kan tegenwoordig geen diagnose meer gesteld worden zonder beeldmateriaal. Er zijn nu meer dan 10 miljoen beelden van CT-scans per jaar, een ware beeldexplosie. Er zijn nu allerlei nieuwe technieken om beeldmateriaal snel te analyseren maar er zijn ook beperkingen:
1) het is moeilijk snel data te delen
2) er is soms geen toegang tot netwerken.
3) er is onvoldoende rekencapaciteit. Hij vraagt zich dan ook af of data op dit moment een lust of een last zijn.
Siemens draagt Almere DataCapital: Dutch HealthHub een warm hart toe. Van der Pouw roept op om Almere DataCapital te realiseren: "Geef ons een stekker en wij zorgen voor innovatie".Sjaak van der Pouw (Siemens Healthcare) - Beeldexplosie: de mogelijkheden van Almere DataCapital : Dutch Health Hub voor nieuwe diensten View more presentations from AlmereDataCapital
Paneldiscussie Prof. Ard den Heeten, Annemarie Jorritsma en Harry van Dorenmalen
Na alle presentaties gingen Prof. Ard den Heeten (directeur LRCB en hoogleraar Radiologie AMC), Annemarie Jorritsma (burgemeester Almere) en Harry van Dorenmalen (Chairman IBM Europe & Country, voorzitter EDBA Tafel ICT & Media) gezamelijk in op vragen uit de zaal.
De panelleden wordt gevraagd naar hun dromen wat Almere DataCapital betreft. De droom van prof. Ard den Heeten is dat de data in de zorg zich zullen gaan opstellen in "rotten van vier". Zijn nachtmerrie is dat er een rel om de data ontstaat doordat ze "op straat liggen". De droom van burgemeester Jorritsma is dat Almere DataCaptial: Dutch HealthHub iets oplevert in termen van werkgelegenheid voor Almere. Haar nachtmerrie is dat "de politiek zich er mee gaat bemoeien". Harry van Dorenmalen droomt dat we het nu ook echt gaan dóén. "Het kan en het moet. We moeten de data toch opslaan en we doen dat nu eigenlijk vrij stom. Dat kost geld en kan beter".
Uit de zaal komen daarop vooral vragen over de privacy- en beveiligingsaspecten. De panelleden zien mogelijkheden dat goed te regelen. De zorgsector moet zorgen dat er standaards komen en verbieden dat men zich hier niet aan houdt. "Assurance, assurance, assurance" moet het devies zijn. Privacy en beveiliging moeten vanaf het begin meegenomen worden in het programma en mogen niet een "afterthought" zijn.
Burgemeester Jorritsma pleit ervoor de patient de enige te laten zijn die bepaalt wie er toegang heeft tot zijn of haar data. Zij wijst er verder op dat iedereen goed moet kijken naar de regelgeving die er al is. Die is bijzonder streng: "strikt genomen mogen we helemaal niks". We moeten er goed mee omgaan, maar "als mijn kleinkind ziek is en zij wordt in het ziekenhuis beter geholpen dankzij een oplossing van slim datagebruik, ben ik een buitengewoon gelukkige grootmoeder!".
Speciaal voor deze bijeenkomst heeft ICT-blogger drs. Henk Bos van Informatiehuis een blog geschreven over deze kwestie. In de blog 'Geen Big Data zonder Small Data' wordt nader ingegaan op de aspecten van privacybescherming van data. Daarin komt o.a. de nieuwe trend van personalisatie van data aan de orde.